Vào năm 2015, trong lúc say rượu một người dùng có tên @cprkrn ngồi trước máy tính và tự tay đổi mật khẩu ví Bitcoin của mình. Sáng hôm sau tỉnh dậy, anh không còn nhớ mình đã đặt mật khẩu mới là gì. 5 BTC nằm lại trong ví từ đó, bị khóa hoàn toàn sau một quyết định bốc đồng chỉ mất vài giây. Vào thời điểm đó, 5 BTC có giá trị không quá vài nghìn USD, nhưng Bitcoin không đứng yên.
Trong giai đoạn đó, giá Bitcoin liên tục tăng mạnh. Số tài sản từng chỉ trị giá vài nghìn USD dần biến thành khoản tiền gần 400.000 USD theo giá hiện tại. Tuy nhiên chủ ví vẫn không thể truy cập vào số Bitcoin của mình.
Bài đăng năm 2023 cho biết cprkrn vẫn chưa mở khóa được ví Bitcoin của mình
Trong nhiều năm, anh liên tục thử khôi phục ví bằng đủ cách khác nhau. Anh dùng phần mềm btcrecover – một công cụ chuyên dùng để khôi phục ví Bitcoin khi chỉ nhớ một phần mật khẩu – để chạy tấn công từ điển và vét cạn khi thử khoảng 34 tỷ mật khẩu. Anh thuê GPU RTX 4090 trên nền tảng Vast.ai để chạy Hashcat với tốc độ 148 triệu lần thử mỗi giây, kiểm tra khoảng 3,4 nghìn tỷ tổ hợp.
Anh còn tự tay lục lại toàn bộ hai máy Mac, hai ổ cứng ngoài, tin nhắn Twitter, ghi chú Apple, hòm thư iCloud và Gmail. Tổng cộng, anh đã thử khoảng 3,5 nghìn tỷ mật khẩu, và không một tổ hợp nào khớp với hash hiện tại. Anh còn nhiều lần nhờ đến dịch vụ phục hồi dữ liệu, mỗi lần mất khoảng 250 USD và đều trở về tay không.
Trong khoảng 8 tuần trước khi khôi phục thành công, anh tiếp tục thử khoảng 3,5 nghìn tỷ mật khẩu nhưng vẫn thất bại hoàn toàn. Theo phần recap được đăng công khai, không mật khẩu nào khớp với hash hiện tại của ví.
Bước ngoặt đến từ một cuốn sổ tay cũ
Vài tuần trước ngày câu chuyện này lan truyền, @cprkrn tình cờ lục lại đồ đạc từ thời đại học và tìm thấy một cuốn sổ ghi chép cũ. Trong đó có một dòng mà anh nhận ra ngay là mật khẩu Bitcoin từ thời xa xưa, mật khẩu gốc từ trước khi anh say rượu đổi lại vào năm 2015. Anh thử ngay với file ví đang có trên máy tính. Kết quả vẫn lỗi.
Vấn đề nằm ở chỗ này: file ví wallet.dat trên máy tính của anh lúc đó là phiên bản đã được mã hóa bằng mật khẩu mới, mật khẩu mà anh đặt trong đêm say rượu năm 2015 rồi quên mất. File wallet.dat là cơ sở dữ liệu được mã hóa mà Bitcoin Core sử dụng để lưu trữ các khóa riêng tư. Các ví điện tử cũ hơn dựa vào một cụm mật khẩu đơn giản để mã hóa. Điều này diễn ra trước khi có tiêu chuẩn cụm từ hạt giống BIP-39.
Mật khẩu cũ tìm lại được trong sổ tay chỉ có thể mở được file ví từ trước năm 2015, tức là phiên bản ví trước khi anh đổi mật khẩu. Nhưng file đó ở đâu? Trên máy tính hiện tại của anh, chỉ còn lại file ví mới nhất. File cũ, nếu còn tồn tại, chỉ có thể nằm đâu đó trong kho backup từ máy tính hồi đại học.
Đó chính là lý do anh quyết định tải toàn bộ dữ liệu backup từ chiếc máy tính cũ lên Claude và nhờ AI rà soát. Claude phân tích hàng nghìn file không có cấu trúc trong kho dữ liệu hỗn độn đó và tìm thấy đúng thứ anh cần: một file wallet.dat cũ hơn, được tạo ra trước thời điểm anh đổi mật khẩu năm 2015, vẫn còn nguyên vẹn trong đống backup mà anh không biết là còn tồn tại.
Đây là lúc một đặc tính kỹ thuật căn bản của Bitcoin trở thành chìa khóa giải quyết toàn bộ vấn đề. Private keys trong Bitcoin không bao giờ thay đổi. Khi người dùng đổi mật khẩu ví, thứ thay đổi chỉ là lớp mã hóa bên ngoài bảo vệ các khóa đó, còn bản thân private keys bên trong vẫn giữ nguyên.
File ví cũ được mã hóa bằng mật khẩu gốc, nhưng vẫn chứa đúng các private keys đang kiểm soát số Bitcoin hiện tại. Mật khẩu từ cuốn sổ tay giải mã thành công file này và khôi phục đúng private key đang kiểm soát 5 BTC hiện tại.
Sau khi mở được file, Claude tiếp tục hỗ trợ debug công cụ btcrecover để xử lý đúng thuật toán giải mã, phát hiện ra lỗi trong cách truyền tham số khi mật khẩu thực chất là sharedKey và password ghép lại với nhau. Claude chạy lại với thuật toán đúng, chuyển đổi private keys sang định dạng WIF và xác minh từng địa chỉ ví. Màn hình hiện lên dòng chữ: "WE GOT IT!!! THE 5 BTC IS YOURS!"
Ngay sau đó, toàn bộ 5 BTC được chuyển khỏi ví cũ vốn đã bất động từ tháng 4-2015. Dữ liệu blockchain xác nhận toàn bộ lịch sử này một cách công khai và minh bạch. Giá trị 5 BTC tại thời điểm thu hồi vào khoảng 395.000 USD theo giá Bitcoin lúc đó là 79.622 USD mỗi đồng.
Niềm vui vỡ òa của chủ ví Bitcoin khi lấy lại được tài sản
Sau khi lấy lại được ví, chủ tài khoản đăng dòng trạng thái đầy cảm xúc trên X để cảm ơn Anthropic và CEO Dario Amodei. Anh viết rằng Claude đã “crack” được ví Bitcoin của mình, nhiều chuyên gia kỹ thuật sau đó lưu ý Claude thực tế không làm vậy mà chủ yếu thực hiện phân tích dữ liệu và lần tìm đúng file backup cũ.
Dù vậy, câu chuyện vẫn nhanh chóng lan truyền trên X, Reddit và Hacker News vì nó chạm vào một trong những nỗi ám ảnh lớn nhất của thế giới crypto: Bitcoin thất lạc. Theo nhiều ước tính được cộng đồng nhắc lại sau vụ việc, khoảng 20% tổng lượng Bitcoin đang lưu hành được xem là mất vĩnh viễn - tương đương khoảng 3,7-4 triệu BTC - do quên password, mất ổ cứng hoặc thất lạc private key.
Và lần đầu tiên, nhiều người bắt đầu đặt ra một câu hỏi mới. Nếu AI có thể rà lại những kho dữ liệu cũ hỗn độn nhanh hơn con người hàng nghìn lần, liệu những chiếc ví Bitcoin tưởng như mất vĩnh viễn suốt nhiều năm qua có thực sự đã biến mất?
