Không phải sa thải hàng loạt. Không phải khủng hoảng tài chính. Chỉ là Google - một trong những công ty công nghệ lớn nhất thế giới, đang lặng lẽ xóa đi một tầng lớp từng được xem là xương sống của mọi tổ chức hiện đại: middle manager.
Và Google không đơn độc.
"Đại phẳng hóa" đang xảy ra ở khắp nơi
Khi AI agents ngày càng đảm nhận việc điều phối quy trình, phân công nhiệm vụ, tổng hợp báo cáo và chia sẻ thông tin, các tập đoàn bắt đầu đặt câu hỏi về sự tồn tại của quản lý tầm trung - một trong những đặc điểm vốn được coi là bền vững nhất của các tổ chức hiện đại.
Người ta gọi làn sóng này là "The Great Flattenin" - đại phẳng hóa. Khoảng 41% nhân viên cho biết công ty họ đã cắt giảm tầng quản lý trong năm ngoái, theo khảo sát trên 15.000 chuyên gia toàn cầu của Korn Ferry - công ty tư vấn nhân sự và lãnh đạo hàng đầu thế giới. Gartner - tổ chức nghiên cứu và tư vấn công nghệ lớn nhất thế giới, thường được các C-suite dùng làm cơ sở ra quyết định chiến lược - dự báo đến năm 2026, 20% tổ chức sẽ dùng AI để xóa hơn một nửa vị trí quản lý cấp trung hiện có.
Tại Moderna, bộ phận nhân sự và công nghệ được gộp dưới một Chief People and Digital Officer duy nhất. Tại một công ty healthcare AI-first, đội 10 kỹ sư phần mềm được thay bằng nhóm 3 người giám sát các AI agents. Tại Amazon, nhiều tầng quản lý bị loại bỏ như một phần của chiến lược tinh gọn hóa cho kỷ nguyên AI.
Logic đằng sau làn sóng này nghe có vẻ hợp lý: nếu AI có thể theo dõi KPI, lên lịch họp, phân công việc, tổng hợp hiệu suất - thì con người ở giữa đang làm gì?
Nhưng đây chính là lúc câu hỏi trở nên thú vị.
Những gì AI không thể làm thay
Theo khảo sát của Korn Ferry, 37% nhân viên cho biết sau khi mất tầng quản lý trung gian, họ cảm thấy không có định hướng. Không phải cảm giác được trao quyền. Không phải cảm giác tự do. Mà là lạc lõng.
Con số đó tiết lộ một sự thật mà nhiều tổ chức đang bỏ qua trong cơn say cắt giảm: middle manager không chỉ là người chuyển thông tin từ trên xuống dưới. Họ làm một thứ tinh tế hơn nhiều - họ tạo ra ngữ cảnh.
Khi một nhân viên junior không hiểu tại sao quyết định chiến lược lại đi theo hướng này, AI không giải thích được. Khi hai thành viên trong nhóm xung đột ngầm với nhau và năng suất chung bắt đầu giảm, dashboard không theo dõi được. Khi một người giỏi đang mất động lực và sắp nghỉ việc, không thuật toán nào nhận ra điều đó trước khi quá muộn.
McKinsey - công ty tư vấn chiến lược danh tiếng nhất thế giới - từng chỉ ra rằng các công ty có đội ngũ quản lý hiệu quả tạo ra lợi nhuận cổ đông cao hơn so với đối thủ - không phải vì quản lý là chi phí, mà vì họ là tác nhân của văn hóa và thực thi.
Vai trò mới của người quản lý thời AI và bài học cho cả 2 phía
Vấn đề không phải là có hay không có middle manager. Vấn đề là middle manager đang làm gì.
Nếu công việc chính của một manager là: nhận báo cáo từ cấp dưới, tổng hợp, trình lên cấp trên - thì AI làm tốt hơn, nhanh hơn, rẻ hơn. Không bàn cãi.
Nhưng nếu công việc của họ là: nắm bắt mọi thứ tại nơi làm việc, hiểu ai đang kiệt sức, ai đang bị kìm hãm bởi quy trình sai, ai có tiềm năng chưa được nhìn thấy - thì đó là năng lực mà không có AI agents nào sở hữu được vào lúc này.
Gartner nhận định rằng manager tầm trung phải chuyển dịch từ giám sát sang tạo ra giá trị - trở thành những "kiến trúc sư thông tin" biết diễn giải dữ liệu từ AI trong ngữ cảnh con người, và cung cấp những gì máy móc không thể: sự phán đoán, sự đồng cảm, và khả năng đưa ra quyết định trong những tình huống mà dữ liệu chưa đủ để kết luận.
Với lãnh đạo cấp cao, việc xóa tầng quản lý giữa có thể tăng tốc quyết định ngắn hạn, nhưng nếu không xây dựng lại năng lực con người theo cách mới, tổ chức sẽ nhanh hơn nhưng mất đi độ bền. Revelio Labs - nền tảng phân tích dữ liệu lao động chuyên theo dõi xu hướng tuyển dụng toàn cầu - ghi nhận số lượng tin tuyển dụng vị trí quản lý cấp trung đã giảm 40% từ năm 2022 - nhưng đồng thời, tin tuyển dụng entry-level cũng giảm 30%, xóa đi cả con đường học việc truyền thống mà thế hệ lãnh đạo tương lai cần để phát triển.
Với những người đang ở vị trí quản lý cấp trung, đây là thời điểm để tự hỏi một câu thẳng thắn - giá trị tôi đang tạo ra là giá trị mà AI có thể thay thế, hay là giá trị mà chỉ con người mới tạo ra được? Câu trả lời đó sẽ quyết định vị trí của bạn trong tổ chức không phải một năm, mà là năm năm tới.
Google xóa 35% vị trí quản lý tầm trung không phải là kết thúc của nghề quản lý. Nó là lời cảnh báo cho những ai vẫn đang quản lý theo cách của thập kỷ trước.
