Chuyện chưa kể về chiếc iPhone đầu tiên

Mẫu trackpad iGesture NumPad với bề mặt cảm ứng đa điểm. Ảnh: FingerWorks.

Cuối năm 2003, Apple cho phép FingerWorks sản xuất phiên bản lớn hơn với kích thước 12 x 9,5 inch, gần giống màn hình máy tính. Đội ngũ của Kerr cũng lắp đặt hệ thống máy chiếu LCD, chiếu hình ảnh xuống trackpad. Người dùng có thể trượt ngón tay để di chuyển biểu tượng hoặc phóng to bản đồ bằng 2 ngón tay.

Tháng 11/2003, nhóm của Kerr trình diễn ý tưởng cho Ive, người sau đó biểu diễn lại cho Jobs. Khi chứng kiến bản demo, cả 2 khẳng định đây chính là tương lai.

Mọi chuyện chỉ thực sự chuyển hướng vào cuối năm 2005, khi Steve Jobs dự tiệc sinh nhật lần thứ 50 của một kỹ sư tại Microsoft. Tại bữa tiệc, ông ấy liên tục khoe về việc Microsoft giải quyết tương lai của điện toán bằng chiếc tablet dùng bút cảm ứng.

"Nhưng ông ta làm sai hoàn toàn thiết bị ấy", lời nói của Jobs được trích dẫn lại trong cuốn tiểu sử của tác giả Walter Isaacson. Ngay sau đó, CEO Apple quyết tâm cho thế giới thấy "tablet thực sự có thể làm được gì".

Mẫu máy thất bại

Cuộc họp với ban điều hành sau đó của Jobs diễn ra trong trạng thái căng thẳng. Ông khẳng định tablet không cần bút cảm ứng bởi "Chúa đã ban cho chúng ta 10 chiếc bút rồi", đồng thời vẫy các ngón tay.

Sử dụng laptop iBook, đội ngũ của Ive phát triển nguyên mẫu một số tablet với cảm ứng đa điểm, chạy hệ điều hành Mac OS X. Dù vậy, chúng không thực sự thuyết phục bởi kích thước cồng kềnh, đòi hỏi bộ xử lý và pin lớn.

Hệ điều hành Mac cũng không phù hợp cho thao tác cảm ứng. Cuối cùng, Apple mua lại hoàn toàn FingerWorks cùng các bằng sáng chế.

Năm 2005 cũng là thời điểm điện thoại có tính năng nghe nhạc dần phổ biến. Tuy còn hạn chế nhiều yếu tố, sự phát triển ấy khiến người dùng không còn mặn mà với máy nghe nhạc chuyên dụng. Nói cách khác, số phận của iPod dần được định đoạt.

Ban đầu, Apple không có kinh nghiệm sản xuất điện thoại. Theo đề nghị từ hội đồng quản trị, Jobs quyết định hợp tác với Motorola, nhà sản xuất điện thoại phổ biến thời điểm ấy.

Steve Jobs giới thiệu Motorola Rokr E1 năm 2005. Ảnh: Apple.

Lựa chọn trên được đánh giá hợp lý bởi máy tính Mac đã trang bị chip xử lý Motorola trong nhiều năm, trong khi mẫu điện thoại nắp gập Razr tạo nên sức hút lớn.

Cả hai thống nhất bổ sung phần mềm iPod vào một mẫu điện thoại thiết kế bởi Motorola. Đó sẽ là mẫu điện thoại đầu tiên hỗ trợ nghe nhạc từ iTunes Store, nguồn mua nhạc chính của 80% người tải nhạc trực tuyến.

Tin đồn Apple phát triển điện thoại khiến cổ phiếu công ty tăng vọt, loạt ảnh dựng lan truyền trên Internet. Giới công nghệ bàn tán về thiết kế sản phẩm, liệu có bánh xe điều khiển giống iPod, khả năng lưu trữ hàng nghìn bài hát hay có thể cài nhạc chuông tùy thích.

Dù vậy, sản phẩm chính thức không có những đặc điểm ấy. Kết quả từ sự hợp tác là Motorola Rokr E1, model vỏ nhựa, xấu xí và chỉ có thể lưu 100 bài nhạc bất chấp dung lượng thẻ nhớ. Việc chép nhạc tốn nhiều thời gian do sản phẩm không có cổng FireWire hay USB2. Máy cũng không thể tải nhạc dù trang bị kết nối Internet.

Giao diện iTunes trên Motorola Rokr E1. Ảnh: TechEBlog.

"Điều khó chịu là mọi người cứ gọi nó là điện thoại Apple hay điện thoại iTunes. Tin tôi đi, chúng tôi chẳng liên quan gì đến thứ này. Chúng tôi tạo ra iTunes, còn họ (Motorola) tạo ra điện thoại", Greg Joswiak, Giám đốc Marketing toàn cầu hiện tại của Apple, chia sẻ.

Khi giới thiệu Rokr E1 vào tháng 9/2005, Jobs không giấu nổi vẻ chán ghét. Trả lời Fortune, ông tuyên bố tất cả điện thoại thời ấy quá khó sử dụng, và Apple cần làm ra sản phẩm mọi người yêu thích.

Jobs quyết định dừng dự án tablet, chuyển sang phát triển điện thoại. Tất nhiên, điện thoại hỗ trợ nghe nhạc sẽ tác động trực tiếp đến mảng kinh doanh iPod, nhưng Jobs cho rằng "thà kẻ đó là Apple còn hơn là đối thủ".

Quyết định cuối cùng

Apple chia làm 2 nhóm tìm kiếm thiết kế điện thoại tối ưu. Một nhóm do Tony Fadell dẫn đầu, mang tên P1, nỗ lực biến iPod thành điện thoại bằng cách thêm tính năng gọi điện vào bánh xe xoay. Tuy nhiên, việc nhập văn bản trên bánh xe được đánh giá là "ác mộng".

Một nhóm khác mang tên P2 nhớ lại dự án thử nghiệm trackpad cảm ứng vài năm trước, có thể thu nhỏ lại để phù hợp giao diện điện thoại. Từ đó, đội ngũ nêu ý tưởng tạo ra điện thoại chỉ có màn hình cảm ứng, không còn phím bấm.

Đội ngũ cảm ứng đa điểm gồm Duncan Kerr, nhà thiết kế giao diện Bas Ording và Imran Chaudhri, phát triển phần cứng độc lập gồm màn hình cảm ứng đa điểm 12 inch cho iBook, thời điểm ấy vẫn cần kết nối máy tính Power Mac. Để mô phỏng màn hình điện thoại, giao diện được giới hạn thành hình chữ nhật kích thước nhỏ.

Người dùng chiêm ngưỡng iPhone đầu tiên. Ảnh: Cult of Mac.

Trong chương trình Macromedia Director, Ording gây ấn tượng khi trình diễn ứng dụng danh bạ với 200 số. Người dùng có thể vuốt ngón tay để cuộn danh sách, chạm vào tên để xem thông tin chi tiết, sau đó gọi điện bằng cách chạm tiếp vào số điện thoại.

Phần nổi bật nhất là tính năng cuộn quán tính. Ví dụ, màn hình trên máy vẫn tiếp tục cuộn sau khi vuốn ngón tay. Nếu lướt nhanh, màn hình sẽ cuộn nhanh hơn và dừng từ từ, mô phỏng các định luật vật lý. Đến cuối danh sách, màn hình sẽ nảy nhẹ.

Jobs khuyến khích 2 nhóm dồn toàn lực trong 6 tháng. Sau khi xem các bản demo mới nhất, ông quyết định chọn P2, thừa nhận phức tạp hơn nhưng đó là thứ "chúng ta đều muốn làm". Dự án chính thức mang mã hiệu Purple, đặt nền móng cho sự ra đời của chiếc iPhone đầu tiên.