Rũ bỏ hình ảnh một tập đoàn phần cứng thuần túy, Sony đang thực hiện cú chuyển mình ngoạn mục nhất trong lịch sử khi bắt tay cùng TSMC để hiện thực hóa tham vọng dẫn đầu kỷ nguyên AI vật lý (Physical AI).
Đây không chỉ là một thỏa thuận sản xuất, mà là lời khẳng định về một tư duy kinh doanh mới: Nhẹ gánh vốn, nặng về trí tuệ.
Cú quay xe 3 thập kỷ
Để hiểu rõ tầm quan trọng của cú bắt tay với TSMC, cần nhìn lại hành trình tiến hóa của Sony. Từng là biểu tượng của kỷ nguyên điện tử tiêu dùng với máy Walkman hay tivi Trinitron, Sony đã sớm nhận ra sự bão hòa của phần cứng thuần túy. Trong hơn một thập kỷ qua, tập đoàn đã thực hiện cuộc di cư lớn sang mảng giải trí và trò chơi điện tử.
Ngày nay, Sony không còn sống dựa vào việc bán từng chiếc tivi. Thay vào đó, họ tập trung vào việc kiếm tiền từ tài sản trí tuệ (IP) thông qua hệ sinh thái PlayStation, các hãng phim và hãng thu âm khổng lồ.
Tuy nhiên, khi thế giới bước vào kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo, Sony tiếp tục tiến hành một bước ngoặt thứ ba: Trở thành nền tảng cốt lõi cho "Physical AI".
Trong một tuyên bố mới nhất vào thứ Sáu, Sony Group đã công bố kế hoạch thắt chặt mối quan hệ hợp tác với Taiwan Semiconductor Manufacturing Co (TSMC).
Hai "ông lớn" đã ký kết biên bản ghi nhớ không ràng buộc để cùng khám phá việc thành lập một liên doanh mới. Trong đó, Sony dự kiến nắm giữ cổ phần đa số và xây dựng các dây chuyền phát triển, sản xuất ngay tại nhà máy mới của TSMC ở tỉnh Kumamoto, Nhật Bản.
CEO Sony Group, ông Hiroki Totoki, nhấn mạnh đây là bước đi đầu tiên trong chiến lược dịch chuyển sang mô hình "fab-light".
Từ trước đến nay, Sony luôn hoạt động theo mô hình IDM (nhà sản xuất thiết bị tích hợp), tức là tự tay làm hết từ khâu nghiên cứu phát triển (R&D) đến sản xuất cảm biến hình ảnh tại các nhà máy nội bộ.
Tuy nhiên, cuộc chơi đã thay đổi. Việc xây dựng các nhà máy chip ngốn hàng tỷ USD và rủi ro từ sự biến động thị trường đã khiến Sony phải thay đổi tư duy.
Bằng cách dựa vào công nghệ sản xuất hàng đầu thế giới của TSMC, Sony không chỉ cải thiện được biên lợi nhuận mà còn giảm bớt gánh nặng chi tiêu vốn (Capex) khổng lồ.
Tại sao lại là lúc này? Câu trả lời nằm ở khái niệm "Physical AI".
Nếu như AI truyền thống tồn tại trong các máy chủ hay màn hình máy tính, thì Physical AI chính là tương lai của robot và xe tự hành, những cỗ máy cần "con mắt" sắc bén để cảm nhận và tương tác với thế giới thực. Sony nhận thấy rằng nhu cầu về cảm biến hình ảnh sẽ bùng nổ vượt ra khỏi ranh giới của những chiếc smartphone truyền thống.
"Trước đây, nguồn cung cảm biến hình ảnh luôn bị giới hạn bởi công suất tại các nhà máy của chính chúng tôi," ông Totoki thừa nhận.
Mối quan hệ với TSMC sẽ giúp Sony giải quyết bài toán quy mô, củng cố vị thế dẫn đầu thế giới trong lĩnh vực cảm biến và sẵn sàng cung ứng cho các ngành công nghiệp tăng trưởng nhanh như robotics hay hệ thống tự lái.
Kevin Zhang, Phó Chủ tịch cấp cao của TSMC, cũng không giấu giếm kỳ vọng khi gọi đây là bước tiến quan trọng để thúc đẩy công nghệ cảm biến tương lai trong kỷ nguyên AI.
Nghệ thuật "vượt bão" chi phí và bài toán nội dung số
Dù đối mặt với áp lực tăng giá chip nhớ (dự kiến ảnh hưởng khoảng 30 tỷ Yên vào năm tài chính 2026) và sự gián đoạn chuỗi cung ứng mảng gaming, Sony vẫn đưa ra dự báo lợi nhuận lạc quan.
Tập đoàn kỳ vọng lợi nhuận ròng cho năm tài chính kết thúc vào tháng 3/2027 sẽ tăng 12,5%, đạt mức 1,16 nghìn tỷ Yên (tương đương 7,39 tỷ USD).
Điểm tựa cho niềm tin này không đến từ phần cứng đơn thuần, mà từ hệ sinh thái nội dung. Sony đang đẩy mạnh việc khai thác tài sản trí tuệ (IP) trong các mảng trò chơi, điện ảnh và âm nhạc. Đây là những nguồn thu ổn định và có tính bền vững cao hơn so với việc chạy đua bán thiết bị.
Thậm chí đối với mảng gaming, nơi chi phí phát triển một tựa game bom tấn có thể lên tới 50 tỷ Yên (319 triệu USD) và mất 5-6 năm ròng rã, AI đang được kỳ vọng là "vị cứu tinh" (theo nghĩa tích cực nhất) để giảm bớt rào cản phát triển và kích thích sự sáng tạo.
"Nếu AI giúp giảm bớt các thách thức về phát triển, nó có thể dẫn đến những đổi mới mới và hồi sinh toàn bộ ngành công nghiệp," CEO Totoki chia sẻ đầy tâm huyết.
Tuy nhiên, năm qua cũng ghi nhận một khoản lỗ bất thường trị giá 125,2 tỷ Yên sau khi dự án xe điện Afeela liên doanh với Honda bị đình trệ. Tuy nhiên, dưới góc nhìn của Sony, đây không hẳn là thất bại.
Dự án này là một cuộc thử nghiệm quan trọng để Sony tìm cách biến khoang xe ô tô thành một không gian giải trí di động. "Điều quan trọng là cách chúng ta tận dụng kiến thức, tài năng và tài sản tích lũy được từ đó," ông Totoki khẳng định. Sony không bán xe, Sony bán một nền tảng trải nghiệm.
Việc chuyển sang mô hình "fab-light" và bắt tay với TSMC là một nước đi chiến thuật sắc sảo. Nó cho thấy một Sony thực tế hơn, linh hoạt hơn. Từ một hãng điện tử vang bóng một thời, Sony đã lột xác thành gã khổng lồ giải trí, và giờ đây đang chuẩn bị trở thành hạ tầng không thể thiếu cho kỷ nguyên AI vật lý. Trong cuộc đua này, kẻ nắm giữ "con mắt" (cảm biến) và "trí tuệ" (AI) chính là kẻ nắm giữ tương lai.
*Nguồn: Nikkei, BI
