Blockchain trước ngưỡng pháp lý mới: Cơ hội và thách thức trong tài chính số tại Việt Nam

“Từ ngày 01/01/2026, Luật Công nghiệp Công nghệ số chính thức có hiệu lực, giao dịch tài sản số theo hình thức P2P tại Việt Nam có thể đối mặt với nhiều rủi ro pháp lý. Người tham gia có thể vô tình trở thành mắt xích trong hoạt động rửa tiền, trốn thuế hoặc tài trợ cho hành vi phạm pháp, dẫn đến nguy cơ bị phong tỏa tài khoản, truy thu thuế, thậm chí bị truy cứu trách nhiệm hình sự - dù không có chủ ý”, ông Trần Huyền Dinh, Chủ nhiệm Uỷ ban Ứng dụng Fintech, Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam (VBA); Chủ nhiệm Chương trình ChainTracer; Giám đốc dự án Basal Pay thuộc CTCP AlphaTrue Solutions nhận định.

Ngày 10/01/2026, Trường Đại học Duy Tân phối hợp cùng Công ty Dragon Lab, Công ty Cổ phần AlphaTrue Solutions, Tập đoàn Tether và Blockchain Layer 1 Plasma tổ chức hội thảo “Blockchain: Từ nền tảng công nghệ đến ứng dụng trong tài chính số” tại TP. Đà Nẵng. Sự kiện thu hút hơn 1.000 sinh viên, giảng viên, chuyên gia công nghệ - tài chính tham dự, cho thấy nhu cầu tiếp cận tri thức bài bản về blockchain, tài sản mã hoá và khung pháp lý đang gia tăng rõ rệt trong môi trường học thuật và cộng đồng trẻ.

Toàn cảnh hội thảo “Blockchain: Từ nền tảng công nghệ đến ứng dụng trong tài chính số” thu hút hơn đông đảo sinh viên, giảng viên và chuyên gia công nghệ - tài chính tại Đà Nẵng.

Phát biểu khai mạc, PGS. TS Nguyễn Gia Như, Hiệu trưởng Trường Khoa học máy tính và Trí tuệ nhân tạo, Đại học Duy Tân, nhấn mạnh blockchain không còn là công nghệ thử nghiệm mà đang từng bước trở thành một lớp hạ tầng giá trị mới của nền kinh tế số. Theo ông, việc đưa các nội dung về blockchain, dữ liệu phân tán và tài chính số vào môi trường đại học có ý nghĩa quan trọng trong việc chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao, đồng thời tạo cầu nối giữa nghiên cứu, đào tạo và thực tiễn triển khai tại doanh nghiệp.

PGS.TS Nguyễn Gia Như phát biểu khai mạc hội thảo“Blockchain: Từ nền tảng công nghệ đến ứng dụng trong tài chính số”.

Tại hội thảo, ông Trần Huyền Dinh, Chủ nhiệm Uỷ ban Ứng dụng Fintech, VBA; Chủ nhiệm Chương trình ChainTracer; Giám đốc dự án Basal Pay thuộc CTCP AlphaTrue Solutions tập trung phân tích rủi ro pháp lý trong hoạt động giao dịch tài sản mã hoá, đặc biệt là các giao dịch ngang hàng (P2P) vốn phổ biến tại Việt Nam. Theo ông, khi Luật Công nghiệp Công nghệ số chính thức có hiệu lực từ ngày 01/01/2026, giao dịch tài sản số theo hình thức P2P tại Việt Nam có thể đối mặt với nhiều rủi ro pháp lý. Người tham gia có thể vô tình trở thành mắt xích trong hoạt động rửa tiền, trốn thuế hoặc tài trợ cho hành vi phạm pháp, dẫn đến nguy cơ bị phong tỏa tài khoản, truy thu thuế, thậm chí bị truy cứu trách nhiệm hình sự - dù không có chủ ý.

Ông Trần Huyền Dinh phân tích bối cảnh thị trường và các yêu cầu tuân thủ pháp lý trong giao dịch tài sản mã hoá tại hội thảo.

Dẫn báo cáo Global Crypto Adoption Index của Chainalysis, ông Dinh cho biết Việt Nam liên tục nằm trong nhóm quốc gia có mức độ tiếp nhận tài sản mã hoá cao trên toàn cầu, với tổng giá trị dòng vốn tài sản mã hoá chảy vào Việt Nam trong giai đoạn 2023-2024 ước tính gần 220 tỷ USD. Theo ông, quy mô và tốc độ luân chuyển của dòng vốn này khiến tài sản mã hoá trở thành lĩnh vực có mức độ rủi ro cao về rửa tiền và gian lận nếu thiếu khung quản lý phù hợp, đòi hỏi thị trường phải được tổ chức theo hướng minh bạch, dựa trên tiếp cận quản lý rủi ro và tích hợp đầy đủ các cơ chế phòng, chống rửa tiền/chống tài trợ khủng bố (AML/CFT) ngay từ khâu thiết kế hệ thống, phù hợp với xu hướng quản lý quốc tế và mục tiêu tăng cường an toàn tài chính trong bối cảnh Việt Nam vẫn thuộc Danh sách xám của FATF.

Ở góc độ quốc tế, bà Lê Vũ Hương Quỳnh, Giám đốc khu vực Châu Á - Thái Bình Dương của Tập đoàn Công nghệ Tether, cho rằng blockchain đang chuyển dịch từ một công nghệ mang tính đột phá sang vai trò hạ tầng trong thanh toán và chuyển giao giá trị, đặc biệt trong các giao dịch xuyên biên giới. Khi đảm nhiệm vai trò hạ tầng, blockchain tất yếu phải được đặt trong khuôn khổ quản lý và giám sát chặt chẽ.

Phiên thảo luận tại hội thảo tập trung làm rõ mối quan hệ giữa công nghệ blockchain, khung pháp lý và yêu cầu tuân thủ trong bối cảnh triển khai thực tiễn.

Trong khuôn khổ chương trình, sự quan tâm của sinh viên thể hiện rõ khi các nội dung pháp lý và xu hướng quản lý quốc tế được đặt trong bối cảnh triển khai tại Việt Nam. Việc khung pháp lý về tài sản mã hoá từng bước hoàn thiện, cùng định hướng hình thành Trung tâm Tài chính Quốc tế tại Đà Nẵng, đang mở ra các cơ hội nghề nghiệp mới trong lĩnh vực blockchain và tài chính số, đặc biệt đối với những vị trí đòi hỏi năng lực liên ngành gắn kết công nghệ với hiểu biết pháp lý và quản trị rủi ro.

Song song với các nội dung học thuật, hội thảo còn triển khai hoạt động trải nghiệm tài sản số trong khuôn khổ sandbox. Đây là hoạt động thực nghiệm được tổ chức tại Đà Nẵng, nhằm minh họa cách các mô hình chuyển đổi tài sản số sang tiền pháp định đang được cơ quan quản lý cho phép vận hành thử nghiệm có kiểm soát.

Thông qua hoạt động trải nghiệm, sinh viên có điều kiện quan sát trực tiếp quy trình chuyển đổi tài sản số hợp pháp và theo dõi cách dữ liệu giao dịch được ghi nhận phục vụ công tác giám sát. Qua đó, chương trình góp phần giúp người học tiếp cận rõ hơn mối quan hệ giữa công nghệ, pháp lý và tuân thủ - những yếu tố đang trở thành nền tảng trong quá trình đưa tài sản số vào quỹ đạo phát triển chính danh.

Hội thảo “Blockchain: Từ nền tảng công nghệ đến ứng dụng trong tài chính số” vì vậy không chỉ là một sự kiện học thuật, mà còn phản ánh rõ cách tiếp cận thận trọng, dựa trên dữ liệu và tuân thủ của Việt Nam trong tiến trình đưa blockchain, tài sản mã hoá vào quỹ đạo phát triển chính danh, minh bạch, bền vững.

Minh Anh